Słowniczek podstawowych pojęć Business Intelligence

A

Business Intelligence

Business Intelligence (analityka biznesowa) jest pojęciem o bardzo szerokim znaczeniu. Najczęściej są to systemy definiowane jako „zintegrowany zestaw narzędzi, technologii oraz produktów programowych do zbierania danych z różnych rozproszonych źródeł, ich integrowania, analizowania i udostępniania”. Dzięki możliwości łączenia i analizowania danych obejmujących cały obszar działania przedsiębiorstwa, zgodnie z przyjętymi procesami biznesowymi, pozwalają one odpowiednio zarządzać wiedzą w organizacji, symulować i prognozować skutki przeprowadzanych działań oraz usprawniają proces podejmowania decyzji dzięki interaktywnym raportom oraz kokpitom menadżerskim. W systemach ERP sposób przechowywania danych jest zoptymalizowany do obsługi bieżących działań operacyjnych, jednak w przypadku zapytań analitycznych może to powodować znaczące wydłużenie czasu przetwarzania. Generowane wyniki przedstawiane są najczęściej w postaci dwuwymiarowej tabeli, która w przypadku zaawansowanych analiz zawierających większą ilość zmiennych może nie być wystarczająca do dokładnych analiz (zobacz więcej: Jakie korzyści niesie ze sobą wdrożenie Business Intelligence?).
A

Logika asocjacyjna

Analiza asocjacyjna naśladuje prace umysłu człowieka – kojarzy elementy, łączy w jedną całość i znajduje wzajemne związki. Na tym właśnie bazuje unikatowa technologia, która umożliwia dokonywanie wszystkich obliczeń w czasie rzeczywistym, w momencie klikania przez użytkownika. Wyszukiwanie informacji jest więc tak proste jak w popularnej przeglądarce Google. Analizy można prowadzić wyjątkowo szybko, elastycznie, bez konieczności ich ograniczania do predefiniowanych ścieżek zapytań, widząc zawsze wszelkie zależności pomiędzy danymi.
Budując natomiast klasyczny system BI konieczne jest zdefiniowanie powiązań między danymi, w szczególności hierarchii. Tworząc model danych, prawie zawsze wszystkie połączenia muszą zostać po kolei przeanalizowane, rozważone i skonfigurowane. Dopiero w kolejnym kroku dodawane są potrzebne, wynikłe z wcześniejszej analizy hierarchie, które zapewniają możliwość drążenia. Każda nowa potrzeba pociąga zatem za sobą zmiany w modelu i ręczne dodawanie połączeń i hierarchii. Logika asocjacyjna różni się tym, że wszystkie dane są automatycznie od razu ze sobą powiązane. Jeżeli jakieś powiązanie jest niepotrzebne lub niepoprawne, zostaje usunięte. Znacząco przyspiesza to prace podczas modelowania danych w celu zaprezentowania ich w raportach.

Jak widać na powyższym schemacie, między wybranymi obiektami są zdefiniowane wszystkie możliwe połączenia, dzięki czemu użytkownik, wybierając np. określone województwo, automatycznie uzyskuje informacje o regionach, jakie się w nim znajdują, o produktach, które są w nich sprzedawane, oraz dane przedstawicieli handlowych, którzy pracują na tym obszarze.

A

Kokpity menedżerskie

Kokpity menedżerskie (Dashboards) prezentują kluczowe dane dotyczące działania organizacji. Posiadają wiele interaktywnych elementów graficznych, m.in. takich jak suwaki, rozwijane menu, widgety (kontrolki), które zapewniają rozbudowane możliwości analizy danych, umożliwiając tym samym np. analizę najważniejszych KPI przedsiębiorstwa.

Narzędzia tego typu umożliwiają sprawną analizę przedsiębiorstwa, pozwalają zwiększyć trafność podejmowanych przez menedżerów decyzji, ułatwiają zarządzanie przepływem informacji w firmie oraz pozwalają monitorować na bieżąco wyniki firmy, dzięki czemu zwiększona jest efektywność działania całej organizacji.

A

KPI

KPI (Key Performance Indicators) to wskaźniki pozwalające mierzyć stopień realizacji procesów biznesowych (np. sprzedaż) oraz ocenić efektywność ich realizacji (koszt, czas, jakość). KPI pozwalają na sprawną interpretację wyników, dzięki czemu można m.in. szybko reagować na pojawiające się problemy (np. spadek sprzedaży) czy też śledzić efekty wprowadzanych zmian.

KPI najczęściej mają postać wskaźników bądź ukierunkowanych strzałek, co widać na poniższych przykładach.

A

Proces ETL

Proces ETL (ang. Extraction, Transformation and Loading) polega na integracji danych pochodzących z różnych źródeł w celu zapewnienia wysokojakościowych i spójnych danych. Proces ten ma kluczowe znaczenie w budowie i utrzymaniu hurtowni danych, ponieważ tylko odpowiednio zintegrowane i przekształcone dane będą użyteczne w analizach biznesowych.

A

Hurtownia danych

Hurtownia danych (DWH – Data Warehouse) – baza, w której dane są przechowywane w sposób umożliwiający wykonywanie w sposób szybki i wydajny zaawansowanych zapytań analitycznych, których wyniki można wykorzystać w procesie decyzyjnym.

A

OLAP

OLAP (Online Analytical Processing) – klasa systemów informatycznych do wspomagania działalności organizacji o zakresie taktycznym i strategicznym, w przeciwieństwie do systemów transakcyjnych, wspierających bieżącą działalność operacyjną. W praktyce zastosowanie znajdują różne odmiany OLAP. Najpopularniejszą implementacją tego typu systemu jest hurtownia danych często nazywana relacyjnym OLAP – ROLAP. Hurtownia danych opiera się fizycznie na tym samym rozwiązaniu, co bazy transakcyjne w bardziej zdenormalizowanej strukturze pod postacią, np. gwiazdy czy też płatka śniegu. Celowa denormalizacja pozwala na wydajne odpytywanie dużych zbiorów danych, np. na potrzeby raportowe. Rozwiązaniem typu OLAP jest również kostka wielowymiarowa (Multidimensional OLAP – MOLAP), która najczęściej jest kolejną warstwą abstrakcji osadzoną na hurtowni, gdzie dane są przechowywane w plikach o specjalnej wielowymiarowej strukturze. MOLAP posiada swój własny silnik przetwarzania, umożliwiający odpytywanie danych we wspomnianych plikach w intuicyjny i szybki sposób. Warty odnotowania jest fakt, iż oprócz danych w strukturach wielowymiarowych przechowywane są również wcześniej obliczone agregacje, dzięki czemu silnik bazodanowy nie musi przetwarzać danych o najwyższym stopniu szczegółowości, a już na wstępnie przetworzonych danych. W praktyce skrót OLAP często utożsamia się właśnie z wielowymiarową kostką analityczną. Wiele narzędzi jak, m.in. SQL Server umożliwia tworzenie wersji hybrydowej pomiędzy OLAPem relacyjnym a wielowymiarowym.

A

In-memory

In-memory jest jedną z wiodących technologii jeżeli chodzi o rozwój systemów informatycznych. Dotychczas tradycyjne narzędzia informatyczne, zarówno te związane z bazami danych, jak i z szeroko pojętym Business Intelligence opierały się na pobieraniu danych z plików znajdujących się na dysku twardym. Na przestrzeni lat zwiększano szybkość wspomnianego odczytu, m.in. za pomocą indeksów oraz poprzez wprowadzenie nośników SSD, jednakże dopiero In-memory dało drastyczny wzrost wydajności. W podejściu tym dysk służy jedynie do przechowywania danych, nie przetwarza ich. Podczas odczytu z dysku całość danych ładowana jest do pamięci i dopiero tam następuje późniejsze jej przetwarzanie i inne działania. Pamięć operacyjna RAM jest wielokrotnie szybsza od wszystkich dostępnych w tym momencie dysków twardych, między innymi poprzez wyeliminowanie narzutu czasowego stwarzanego przez nośnik, co sprawia, że dane są generowane dużo szybciej. Przy używaniu narzędzi opartych o technologię In-memory zwiększone jest użycie pamięci RAM, a co za tym idzie maszyny na których działa aplikacja muszą być wyposażone w odpowiednią jej ilość. W praktyce technologia jest szeroko wykorzystywana, m.in. w Qlik View, Microsoft Power Pivot czy też SAP HANA.

A

Tradycyjne Business Intelligence, a podejście „Self-Service”

Podstawową różnicą pomiędzy tymi podejściami jest miejsce przechowywania i przetwarzania danych. Tradycyjne podejście zakłada istnienie centralnego repozytorium danych w postaci fizycznego serwera/serwerów, do którego mają dostęp narzędzia klienckie. Tego typu obiekt wyposażony jest zazwyczaj w bardzo wydajne zasoby sprzętowe mogące obsłużyć dane wymagania analityczno-raportowe.

Self-Service BI (często nazywany również Personal BI) jest podejściem nieco innym. Nie wymaga ono centralnego obiektu w swojej architekturze, a uwydatnia role narzędzi klienckich, na których mogą być budowane i użytkowane modele analityczne. Ponadto użytkownik może modyfikować istniejące rozwiązania, a nawet samodzielnie je tworzyć bez długotrwałego procesu angażującego wiele osób. Self-Service BI w przeciwieństwie do podejścia tradycyjnego nie wymaga kosztownych inwestycji w sprzęt, ale również nie gwarantuje tego co poprzednik, a mianowicie „jednej wersji prawdy” i płynnego współdzielenia dokumentów.

Istnienie kilku rozwiązań dotyczących tego samego obszaru biznesowego może różnić się między sobą, co stwarza realny problem implementacyjny. Jednakże oba podejścia mogą istnieć równolegle, dając możliwość wyeliminowania wad każdego z podejść i uwypuklenia zalet. Jednym z tego typu rozwiązań hybrydowych jest osadzenie modelu Power Pivot na portalu serwera SharePoint, dzięki czemu wielu użytkowników końcowych może korzystać z gotowego modelu, ale również modyfikować go i współdzielić z innymi.

Aktualnie wielu czołowych dostawców oprogramowania umożliwia tworzenie rozwiązań Self-Service BI jak, np.: Microsoft Self-Service BI czy też QlikView.

Koncepcja Self-Service BI w technologii Microsoft opiera się o MS Excel.

Load More

Przeczytaj artykuł: system Business Intelligence – narzędzie do efektywnego zarządzania

Chcesz wiedzieć więcej?

    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach handlowych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach marketingowych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma w celach rekrutacyjnych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma na potrzeby przyszłych rekrutacji.
    W związku z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych tj. Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 roku, jak również treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy, że: 1. Administratorem danych osobowych jest JCommerce Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, ul. Ściegiennego 3, 40-114 Katowice (KRS: 00007393418).
    2. Powyższe dane osobowe przetwarzane będą przez JCommerce Sp. z o.o. – w zależności od udzielonych przez Panią/Pana zgód (podstawa prawna przetwarzania: art. 6 ust. 1 pkt a) RODO):
    • w celach handlowych,
    • w celach marketingowych,
    • w celach rekrutacyjnych;
    • w celach przyszłych rekrutacji.
    3. Podanie powyższych danych osobowych nie jest wymogiem ustawowym, umownym lub warunkiem zawarcia umowy. Nie jest Pan/Pani zobowiązany/a do podania powyższych danych osobowych, jednak brak ich podania uniemożliwi realizacje ww. celu.
    4. Posiada Pan/ Pani prawo dostępu do treści swoich danych, w tym otrzymania ich kopii i ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, jeśli została udzielona. Wycofanie zgody nie wpływa jednak na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem; oświadczenie o cofnięciu zgody na przetwarzanie danych osobowych należy złożyć w siedzibie JCommerce Sp. z o.o. lub przesłać na adres mailowy zgody@jcommerce.pl. Cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych skutkuje brakiem możliwości realizacji ww. celów przetwarzania;
    5. Dane osobowe są udostępniane przez JCommerce Sp. z o.o. upoważnionym pracownikom i osobom współpracującym z JCommerce Sp. z o.o. na podstawie umów cywilnoprawnych, przez których realizowany jest cel przetwarzania;
    6. Wszelkie pytania dotyczące ochrony danych osobowych oraz realizacje przysługujących praw, prosimy kierować na adres odo@jcommerce.pl;
    7. W zależności od udzielonej zgody, dane osobowe będą przetwarzane przez czas niezbędny do realizacji ww. celów przetwarzania. W przypadku wniesienia sprzeciwu, JCommerce Sp. z o.o. przestanie przetwarzać Pani/Pana dane w ww. celu, chyba że będzie w stanie wykazać, że w stosunku do tych danych istnieją ważne prawnie uzasadnione podstawy, które są nadrzędne wobec Pana/Pani interesów, praw i wolności, lub niezbędne do ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń;
    8. Nie przekazujemy Pani/Pana danych poza teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz do organizacji międzynarodowych.
    9. Pani/Pana dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.
    10. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego gdy uzna Pan/Pani, iż przetwarzanie ww. danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach handlowych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach marketingowych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma w celach rekrutacyjnych.
    Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma na potrzeby przyszłych rekrutacji.
    W związku z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych tj. Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 roku, jak również treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy, że: 1. Administratorem danych osobowych jest JCommerce Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, ul. Ściegiennego 3, 40-114 Katowice (KRS: 00007393418).
    2. Powyższe dane osobowe przetwarzane będą przez JCommerce Sp. z o.o. – w zależności od udzielonych przez Panią/Pana zgód (podstawa prawna przetwarzania: art. 6 ust. 1 pkt a) RODO):
    • w celach handlowych,
    • w celach marketingowych,
    • w celach rekrutacyjnych;
    • w celach przyszłych rekrutacji.
    3. Podanie powyższych danych osobowych nie jest wymogiem ustawowym, umownym lub warunkiem zawarcia umowy. Nie jest Pan/Pani zobowiązany/a do podania powyższych danych osobowych, jednak brak ich podania uniemożliwi realizacje ww. celu.
    4. Posiada Pan/ Pani prawo dostępu do treści swoich danych, w tym otrzymania ich kopii i ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, jeśli została udzielona. Wycofanie zgody nie wpływa jednak na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem; oświadczenie o cofnięciu zgody na przetwarzanie danych osobowych należy złożyć w siedzibie JCommerce Sp. z o.o. lub przesłać na adres mailowy zgody@jcommerce.pl. Cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych skutkuje brakiem możliwości realizacji ww. celów przetwarzania;
    5. Dane osobowe są udostępniane przez JCommerce Sp. z o.o. upoważnionym pracownikom i osobom współpracującym z JCommerce Sp. z o.o. na podstawie umów cywilnoprawnych, przez których realizowany jest cel przetwarzania;
    6. Wszelkie pytania dotyczące ochrony danych osobowych oraz realizacje przysługujących praw, prosimy kierować na adres odo@jcommerce.pl;
    7. W zależności od udzielonej zgody, dane osobowe będą przetwarzane przez czas niezbędny do realizacji ww. celów przetwarzania. W przypadku wniesienia sprzeciwu, JCommerce Sp. z o.o. przestanie przetwarzać Pani/Pana dane w ww. celu, chyba że będzie w stanie wykazać, że w stosunku do tych danych istnieją ważne prawnie uzasadnione podstawy, które są nadrzędne wobec Pana/Pani interesów, praw i wolności, lub niezbędne do ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń;
    8. Nie przekazujemy Pani/Pana danych poza teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz do organizacji międzynarodowych.
    9. Pani/Pana dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.
    10. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego gdy uzna Pan/Pani, iż przetwarzanie ww. danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.