Określenie „akuszer prawdy” pochodzi z filozofii Sokratesa. Stwierdził on, iż na wzór swojej matki, która była położną, on tylko pomaga odnaleźć swojemu rozmówcy prawdę, tak jak akuszerka asystuje przy narodzinach nowego życia. Nie inaczej jest w Scrumie, szczególnie wówczas, gdy Scrum Master nie jest developerem  i de facto nie tworzy Przyrostu podczas Sprintu. Czy to jednak oznacza, że praca Scrum Mastera nie ma wartości i idzie na marne?

Wartość Scrum Mastera

Józef Tischner napisał: „Wychowawca prawdy tej nie stwarza, jak położna nie stwarza dziecka. On tylko pomaga, dołączając do wysiłków człowieka swój wysiłek”. Podobnie jak w przypadku Sokratejskiego akuszera prawdy, tak i tu kluczowe jest słowo „pomagać”. Wsparcie Zespołu Developerskiego jest wpisane w rolę Scrum Mastera. Wspomina o tym „Przewodnik po Scrumie”: „Scrum Master jest odpowiedzialny za promowanie i wspieranie stosowania Scruma tak, jak został on zdefiniowany w tym Przewodniku. Scrum Masterzy osiągają to poprzez pomaganie wszystkim w zrozumieniu teorii Scruma, jego praktyk, reguł i wartości”. Wartość, jaką wnosi Scrum Master do zespołu, to przede wszystkim wsparcie. Poprzez swoje obowiązki Scrum Master, tak jak akuszer prawdy, asystuje i pomaga Zespołowi Scrumowemu. Dokładając swój wysiłek (na wzór wychowawcy, o którym pisze Tischner), pomaga zespołowi zrealizować cel Sprintu, czyli osiągnąć sukces.

Rola coacha

Scrum Master w codziennej pracy przyjmuje różne role – jedną z nich jest rola coacha dla Zespołu Developerskiego. Spodobało mi się stwierdzenie, na które kiedyś trafiłem, że coaching wypełnia lukę między myśleniem o działaniu a faktycznym działaniem. Coach, jak akuszer, nie wykonuje pierwszego kroku. On tylko pokazuje oraz przekonuje, że pierwszy, a także i drugi krok jest możliwy. Ważne, lecz często zapominane jest, że akuszer prawdy odkrywa wiedzę wraz ze swoim rozmówcą. Zatem wzrasta, poszukując prawdy. W przeciwieństwie do bycia mentorem, coach nie stoi w pozycji dominującej lub narzucającej odpowiednie rozwiązania. Podobnie w przypadku coacha. Nie wskazuje drogi, jaką powinno się podążyć. Można stwierdzić, iż coach jest pewnego rodzaju towarzyszem podróży, który wspiera, motywuje, pomaga nieść bagaż – ale sam nie wie, czy obrana droga jest dobra, gdyż jest pierwszy raz w odwiedzanym miejscu. W tym zapewne tkwi istota – decydując się na wspólną pracę, nie wiemy, dokąd ona nas zaprowadzi.

Coach a Scrum Master

Ktoś zapyta: „Skoro wychowawca na wzór Tischnera lub coach na wzór Scumowy nie zna odpowiedzi na nasze pytania, czy na pewno go potrzebuję?”. Nie wiem. Znam ludzi, którzy samodzielnie metodą prób i błędów rozwijają się i znajdują odpowiedzi na nurtujące ich pytania. Przypuszczam, że osoby te mają niezwykle dobrze rozwiniętą umiejętność autorefleksji. Jednak nie każdy tak potrafi i nie każdy ma odwagę, aby samemu rozpocząć wędrówkę w poszukiwaniu własnych talentów. W codziennej pracy zadaję współpracownikom różne pytania, pomagając wydobyć im nieuświadomiony potencjał. „Jaki jest Twój cel, gdzie widzisz się w organizacji?” lub „Może chciałbyś podzielić się swoją wiedzą i napisać artykuł do naszej eksperckiej bazy wiedzy”?. Wiele osób na co dzień nie zastanawia się nad tym, nie poszukuje tej „prawdy”. Właśnie wówczas przydaje się towarzysz zadający odpowiednie pytania lub po prostu świecący latarką, gdy zastanie nas zmrok. W codziennej pracy Zespołu Developerskiego będzie to na przykład sytuacja, gdy zespół stanie pod ścianą, pojawi się przeszkoda nie do pokonania. Scrum Master, zadając pytania takie, jak: „Czy na pewno musimy skupić się na tym teraz?”, „Czy ktoś chciałby coś dodać?” „Czy to zadanie jest dla wszystkich zrozumiałe?”, kieruje zespół na odpowiednie tory, choć sam nie podaje odpowiedzi. W ten sposób motywuje do dalszego poszukiwania rozwiązania.

Wsparcie zespołu – wyzwania dla Scrum Mastera

W swojej codziennej pracy Scrum Master przyjmuje także rolę mentora. Wyzwaniem tutaj jest umiejętne balansowanie pomiędzy rolą mentora i coacha. Kiedy zespół lub członek zespołu potrzebuje konkretnej odpowiedzi, a kiedy umiejętnego zadania pytania? Jak odróżnić umiejętne poszukiwanie od błądzenia w mgle? Dobry Scrum Master wie, w którym momencie przyjąć jedną z ról, które tylko pozornie się wykluczają. O przyjmowaniu różnych ról w zależności od sytuacji wspomina bezpośrednio „Przewodnik po Scrumie”. Jednak dopiero miesiące lub lata praktyki sprawiają, iż Scrum Master zaczyna rozumieć potrzeby zespołu w kontekście aktualnej sytuacji.

Scrum Master jako akuszer prawdy

„Przewodnik po Scrumie” wprost określa Scrum Mastera mianem servant-leadera dla Zespołu Scrumowego. Wymaga to nierzadko zmiany paradygmatu pracy z egocentrycznego na przywództwo poprzez przykład, zaangażowanie i służbę. Określenie „przywództwo służebne” powstało w 1970 roku, jednakże pojęcie to ma długą historię, a ludzie intuicyjnie znali jego definicję od dawien dawna.

Akuszer prawdy, podobnie jak servant-leader, zazwyczaj umniejsza swoją rolę. To chyba najtrudniejsze zadanie, bo wymaga jednocześnie skromności i wiary we własne siły. Jest także kwintesencją przywództwa służebnego, w którym na pierwszym miejscu stawa się współdziałanie, a nie realizację własnych potrzeb i założeń. Akuszer prawdy czerpie przyjemność z osiągnięcia sukcesu przez towarzysza. Potrafi umniejszyć swoją rolę, akcentując jednocześnie, że przecież to nie on był źródłem wiedzy i doświadczenia.

Podsumowanie

Warto pamiętać, że przedstawione w artykule teorie filozoficzne i pojęcia mają długą historię. Sokratejski akuszer prawdy pochodzi ze starożytności, tak samo jak początki teorii empiryzmu, na której oparty jest Scrum. Nie inaczej jest z przywództwem służebnym, którego przykłady znaleźć można w tekstach religijnych. Warto podkreślać historyczne i filozoficzne odniesienie współczesnych rozwiązań. To uświadamia nam, iż współczesny paradygmat pracy nie opiera się quasi-nowoczesnym podejściu, lecz czerpie garściami z bogactwa teorii, które przez wieki były analizowane i z powodzeniem stosowane.

Autorem wpisu jest:
Łukasz Tudzierz

Scrum Master w JCommerce. Wierzy w empiryzm i iterację. Uczy Zespoły Scrumowe samodzielności i odpowiedzialności. Po godzinach taternik i wspinacz, autor portalu Tuudi.net.

Dodaj komentarz

Komentarze:

Skontaktuj się z nami

Chcesz dowiedzieć się więcej o naszych usługach? Napisz do nas – odpowiemy na każdą wiadomość.

Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach handlowych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach marketingowych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma w celach rekrutacyjnych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma na potrzeby przyszłych rekrutacji.
W związku z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych tj. Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 roku, jak również treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy, że: 1. Administratorem danych osobowych jest JCommerce Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, ul. Ściegiennego 3, 40-114 Katowice (KRS: 00007393418).
2. Powyższe dane osobowe przetwarzane będą przez JCommerce Sp. z o.o. – w zależności od udzielonych przez Panią/Pana zgód (podstawa prawna przetwarzania: art. 6 ust. 1 pkt a) RODO):
• w celach handlowych,
• w celach marketingowych,
• w celach rekrutacyjnych;
• w celach przyszłych rekrutacji.
3. Podanie powyższych danych osobowych nie jest wymogiem ustawowym, umownym lub warunkiem zawarcia umowy. Nie jest Pan/Pani zobowiązany/a do podania powyższych danych osobowych, jednak brak ich podania uniemożliwi realizacje ww. celu.
4. Posiada Pan/ Pani prawo dostępu do treści swoich danych, w tym otrzymania ich kopii i ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, jeśli została udzielona. Wycofanie zgody nie wpływa jednak na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem; oświadczenie o cofnięciu zgody na przetwarzanie danych osobowych należy złożyć w siedzibie JCommerce Sp. z o.o. lub przesłać na adres mailowy zgody@jcommerce.pl. Cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych skutkuje brakiem możliwości realizacji ww. celów przetwarzania;
5. Dane osobowe są udostępniane przez JCommerce Sp. z o.o. upoważnionym pracownikom i osobom współpracującym z JCommerce Sp. z o.o. na podstawie umów cywilnoprawnych, przez których realizowany jest cel przetwarzania;
6. Wszelkie pytania dotyczące ochrony danych osobowych oraz realizacje przysługujących praw, prosimy kierować na adres odo@jcommerce.pl;
7. W zależności od udzielonej zgody, dane osobowe będą przetwarzane przez czas niezbędny do realizacji ww. celów przetwarzania. W przypadku wniesienia sprzeciwu, JCommerce Sp. z o.o. przestanie przetwarzać Pani/Pana dane w ww. celu, chyba że będzie w stanie wykazać, że w stosunku do tych danych istnieją ważne prawnie uzasadnione podstawy, które są nadrzędne wobec Pana/Pani interesów, praw i wolności, lub niezbędne do ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń;
8. Nie przekazujemy Pani/Pana danych poza teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz do organizacji międzynarodowych.
9. Pani/Pana dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.
10. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego gdy uzna Pan/Pani, iż przetwarzanie ww. danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach handlowych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma, w celach marketingowych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma w celach rekrutacyjnych.
Niniejszym wyrażam zgodę na przetwarzanie przez JCommerce Sp. z o.o. moich danych osobowych (dalej „dane osobowe”), takich jak: imię i nazwisko, adres e-mail, nr telefonu, firma na potrzeby przyszłych rekrutacji.
W związku z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych tj. Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 roku, jak również treścią Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO), informujemy, że: 1. Administratorem danych osobowych jest JCommerce Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, ul. Ściegiennego 3, 40-114 Katowice (KRS: 00007393418).
2. Powyższe dane osobowe przetwarzane będą przez JCommerce Sp. z o.o. – w zależności od udzielonych przez Panią/Pana zgód (podstawa prawna przetwarzania: art. 6 ust. 1 pkt a) RODO):
• w celach handlowych,
• w celach marketingowych,
• w celach rekrutacyjnych;
• w celach przyszłych rekrutacji.
3. Podanie powyższych danych osobowych nie jest wymogiem ustawowym, umownym lub warunkiem zawarcia umowy. Nie jest Pan/Pani zobowiązany/a do podania powyższych danych osobowych, jednak brak ich podania uniemożliwi realizacje ww. celu.
4. Posiada Pan/ Pani prawo dostępu do treści swoich danych, w tym otrzymania ich kopii i ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, jeśli została udzielona. Wycofanie zgody nie wpływa jednak na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem; oświadczenie o cofnięciu zgody na przetwarzanie danych osobowych należy złożyć w siedzibie JCommerce Sp. z o.o. lub przesłać na adres mailowy zgody@jcommerce.pl. Cofnięcie zgody na przetwarzanie danych osobowych skutkuje brakiem możliwości realizacji ww. celów przetwarzania;
5. Dane osobowe są udostępniane przez JCommerce Sp. z o.o. upoważnionym pracownikom i osobom współpracującym z JCommerce Sp. z o.o. na podstawie umów cywilnoprawnych, przez których realizowany jest cel przetwarzania;
6. Wszelkie pytania dotyczące ochrony danych osobowych oraz realizacje przysługujących praw, prosimy kierować na adres odo@jcommerce.pl;
7. W zależności od udzielonej zgody, dane osobowe będą przetwarzane przez czas niezbędny do realizacji ww. celów przetwarzania. W przypadku wniesienia sprzeciwu, JCommerce Sp. z o.o. przestanie przetwarzać Pani/Pana dane w ww. celu, chyba że będzie w stanie wykazać, że w stosunku do tych danych istnieją ważne prawnie uzasadnione podstawy, które są nadrzędne wobec Pana/Pani interesów, praw i wolności, lub niezbędne do ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń;
8. Nie przekazujemy Pani/Pana danych poza teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz do organizacji międzynarodowych.
9. Pani/Pana dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.
10. Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego gdy uzna Pan/Pani, iż przetwarzanie ww. danych osobowych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.